Scroll naar beneden

Randvoorwaarden in relatie tot gezondheid senioren 
Thema

Voor beheer en ontwikkeling van de openbare ruimte gelden de volgende randvoorwaarden om de gezondheid en veiligheid van senioren te bevorderen:

Fysieke omgeving en 
voorzieningen: 
  • Voor senioren zijn herkenningspunten behulpzaam. Denk hierbij aan: Stoepen en straten in contrasterende kleuren;
  • Duidelijk gemarkeerde oversteekplaatsen;
  • Hoofdroutes met afsplitsingen naar 1 specifieke eindlocatie, dus geen afsplitsing na afsplitsing;
  • Heldere markering van routes in beide richtingen met een lijn op de grond met eindlocatie;
  • Heldere bewegwijzering bij knooppunten die van alle kanten zichtbaar zijn (dus vanuit verschillende invalshoeken);
  • ‘Ankerpunten’ die helpen de weg te vinden naar woning en voorzieningen, en andersom.
Zorg voor een herkenbare fysieke omgeving

Om vallen van senioren te voorkomen, kunt u zo veel mogelijk letten op de volgende omgevingsrisicofactoren:

  • ongelijke straten (bijv. uitstekende stoeptegels, hoogteverschillen);
  • scheuren in het trottoir;
  • boomwortels;
  • water op straat of trappen (plassen en gladheid);
  • sneeuw of ijs op straat of trappen;
  • stalen rijplaten (op trottoir);
  • onveilig trapontwerp (bijv. ongelijke treden);
  • slecht verlichte straten;
  • gladde oppervlakken;
  • obstakels, zoals (grote) plantenbakken, fietsenrekken, vuilnisbakken;
  • bladeren op de stoep (waardoor bijv. stoepranden niet zichtbaar zijn en glad worden als ze nat zijn);
  • gebrek aan (goed geplaatste) leuningen, handgrepen, etc.;
  • Teveel trappen;
  • Verkeerslichten die te snel op rood springen.

Voorkom vallen door een veilige infrastructuur

1. Veilige herkenbare fysieke omgeving: voorkom vallen

Zorg voor de aanwezigheid van groen dichtbij huis

Aanhoudend warm weer vormt vooral een gezondheidsrisico voor senioren, chronisch zieken en mensen met overgewicht (hittestress). Door het aanleggen van meer groen, zoals bomen en planten, ontstaat meer schaduw en daardoor verkoeling. Dat zijn belangrijke randvoorwaarden voor gezond ontmoeten. Ook water draagt bij aan verkoeling. Door de klimaatverandering neemt het belang voor groen en water toe. Goed onderhouden groen en water is daarbij wel een belangrijk voorwaarde.

Bij het aanleggen van groen en water is het van belang om rekening te houden met de negatieve effecten. Zo kunnen er meer pollen in de lucht komen wat allergieën kan verergeren. En kan bij meer groen en water ongedierte en verspreiding van infectieziekten toenemen.

Zorg voor schaduw en water

Stille plekken dragen bij aan mentaal herstel. 

Zorg voor stille plekken dichtbij huis

2. Aantrekkelijke omgeving: genieten van groen, water en stilte 

Zorg voor een beweegvriendelijke omgeving

  • Vrij liggende wandel- en fietspaden zijn aantrekkelijker om te gaan wandelen of fietsen. Markeer routes op een duidelijke manier. Zorg voor goede verlichting.
  • Obstakelvrije routes stimuleren mensen om te bewegen door bijvoorbeeld lopend of fietsend naar voorzieningen te gaan. Gemiddeld leggen senioren zo’n 500 meter in 10 minuten af. Dat is de afstand die ze naar voorzieningen te voet kunnen afleggen.
  • Bankjes en toiletten langs routes, parken en beweegplekken zorgen ervoor dat senioren eerder gaan wandelen. Grove richtlijn is een bankje op elke 125 meter. Bankjes met uitzicht of op plekken waar veel gebeurt.
  • Sport- en beweegfaciliteiten zijn zowel fysieke plekken in de openbare ruimte om te bewegen als een georganiseerd aanbod van sport- en beweegactiviteiten. Fysieke plekken zijn bijvoorbeeld een jeu- de-boulesbaan of beweegtuin. Een georganiseerd aanbod aan sport- en beweegactiviteiten kan senioren motiveren om te gaan bewegen. Zien bewegen, doet bewegen.
  • Routes die in het zicht liggen geven een gevoel van veiligheid en sociale controle.
  • Openbaar vervoer dichtbij sport- en beweegfaciliteiten, zodat deze makkelijk bereikbaar zijn.
  • Gebruik van contrast en herkenningspunten:, zodat senioren zich makkelijk kunnen oriënteren.
3. Beweegvriendelijke omgeving: uitdagen om actief te zijn 

Zorg voor een gezond en duurzaam voedingsaanbod

4. Gezonde en duurzame eetomgeving: gezond en duurzaam voedingsaanbod
  • Het plaatsen van goede straatverlichting in tunnels, en langs fiets- en wandelpaden. Goede verlichting draagt ook bij aan het voorkomen van (gewelds)incidenten;
  • Het onderhouden van de openbare ruimte, waaronder ook het verwijderen van afval, graffiti en de schade van vandalisme;
  • Het vermijden van blinde gevels, zoals dichte plinten van flats. Het is belangrijk dat er zicht is op wat er op de straat gebeurt (‘ogen op de straat’).
Zorg ervoor dat iedereen mee kan doen

Om een sociaal veilige omgeving te creëren voor iedereen, is meer nodig namelijk:

  • Tolereer geen geweld. Iedereen moet zich veilig en welkom voelen. Denk aan een meldpunt en aan professionals die adequaat kunnen reageren op (signalen van) ongewenst gedrag.
  • Zorg voor voldoende (genderneutrale) toiletvoorzieningen in de openbare ruimte.
  • Laat diversiteit in de wijk zien, a door kunst.
  • Gebruik inclusief taalgebruik in de openbare ruimte. Door taal kunnen inwoners zich buitengesloten voelen.

Zorg dat senioren zich veilig voelen 

5. Inclusieve en sociaal veilige omgeving: zorgen dat iedereen zich prettig voelt

Scroll naar beneden

Thema

Voor beheer en ontwikkeling van de openbare ruimte gelden de volgende randvoorwaarden om de gezondheid en veiligheid van senioren te bevorderen:

Fysieke omgeving en 
voorzieningen: 
  • Voor senioren zijn herkenningspunten behulpzaam. Denk hierbij aan: Stoepen en straten in contrasterende kleuren;
  • Duidelijk gemarkeerde oversteekplaatsen;
  • Hoofdroutes met afsplitsingen naar 1 specifieke eindlocatie, dus geen afsplitsing na afsplitsing;
  • Heldere markering van routes in beide richtingen met een lijn op de grond met eindlocatie;
  • Heldere bewegwijzering bij knooppunten die van alle kanten zichtbaar zijn (dus vanuit verschillende invalshoeken);
  • ‘Ankerpunten’ die helpen de weg te vinden naar woning en voorzieningen, en andersom.
Zorg voor een herkenbare fysieke omgeving
  • ongelijke straten (bijv. uitstekende stoeptegels, hoogteverschillen);
  • scheuren in het trottoir;
  • boomwortels;
  • water op straat of trappen (plassen en gladheid);
  • sneeuw of ijs op straat of trappen;
  • stalen rijplaten (op trottoir);
  • onveilig trapontwerp (bijv. ongelijke treden);
  • slecht verlichte straten;
  • gladde oppervlakken;
  • obstakels, zoals (grote) plantenbakken, fietsenrekken, vuilnisbakken;
  • bladeren op de stoep (waardoor bijv. stoepranden niet zichtbaar zijn en glad worden als ze nat zijn);
  • gebrek aan (goed geplaatste) leuningen, handgrepen, etc.;
  • Teveel trappen;
  • Verkeerslichten die te snel op rood springen.

Om vallen van senioren te voorkomen, kunt u zo veel mogelijk letten op de volgende omgevingsrisicofactoren:

Voorkom vallen door een veilige infrastructuur

1. Veilige herkenbare fysieke omgeving: voorkom vallen

Aanhoudend warm weer vormt vooral een gezondheidsrisico voor senioren, chronisch zieken en mensen met overgewicht (hittestress). Door het aanleggen van meer groen, zoals bomen en planten, ontstaat meer schaduw en daardoor verkoeling. Dat zijn belangrijke randvoorwaarden voor gezond ontmoeten. Ook water draagt bij aan verkoeling. Door de klimaatverandering neemt het belang voor groen en water toe. Goed onderhouden groen en water is daarbij wel een belangrijk voorwaarde.

Bij het aanleggen van groen en water is het van belang om rekening te houden met de negatieve effecten. Zo kunnen er meer pollen in de lucht komen wat allergieën kan verergeren. En kan bij meer groen en water ongedierte en verspreiding van infectieziekten toenemen.

Zorg voor schaduw en water

Stille plekken dragen bij aan mentaal herstel. 

Zorg voor stille plekken dichtbij huis

Zorg voor de aanwezigheid van groen dichtbij huis

2. Aantrekkelijke omgeving: genieten van groen, water en stilte 
  • Vrij liggende wandel- en fietspaden zijn aantrekkelijker om te gaan wandelen of fietsen. Markeer routes op een duidelijke manier. Zorg voor goede verlichting.
  • Obstakelvrije routes stimuleren mensen om te bewegen door bijvoorbeeld lopend of fietsend naar voorzieningen te gaan. Gemiddeld leggen senioren zo’n 500 meter in 10 minuten af. Dat is de afstand die ze naar voorzieningen te voet kunnen afleggen.
  • Bankjes en toiletten langs routes, parken en beweegplekken zorgen ervoor dat senioren eerder gaan wandelen. Grove richtlijn is een bankje op elke 125 meter. Bankjes met uitzicht of op plekken waar veel gebeurt.
  • Sport- en beweegfaciliteiten zijn zowel fysieke plekken in de openbare ruimte om te bewegen als een georganiseerd aanbod van sport- en beweegactiviteiten. Fysieke plekken zijn bijvoorbeeld een jeu- de-boulesbaan of beweegtuin. Een georganiseerd aanbod aan sport- en beweegactiviteiten kan senioren motiveren om te gaan bewegen. Zien bewegen, doet bewegen.
  • Routes die in het zicht liggen geven een gevoel van veiligheid en sociale controle.
  • Openbaar vervoer dichtbij sport- en beweegfaciliteiten, zodat deze makkelijk bereikbaar zijn.
  • Gebruik van contrast en herkenningspunten:, zodat senioren zich makkelijk kunnen oriënteren.

Zorg voor een beweegvriendelijke omgeving

3. Beweegvriendelijke omgeving: uitdagen om actief te zijn 

Zorg voor een gezond en duurzaam voedingsaanbod

4. Gezonde en duurzame eetomgeving: gezond en duurzaam voedingsaanbod
Zorg ervoor dat iedereen mee kan doen

Om een sociaal veilige omgeving te creëren voor iedereen, is meer nodig namelijk:

  • Tolereer geen geweld. Iedereen moet zich veilig en welkom voelen. Denk aan een meldpunt en aan professionals die adequaat kunnen reageren op (signalen van) ongewenst gedrag.
  • Zorg voor voldoende (genderneutrale) toiletvoorzieningen in de openbare ruimte.
  • Laat diversiteit in de wijk zien, a door kunst.
  • Gebruik inclusief taalgebruik in de openbare ruimte. Door taal kunnen inwoners zich buitengesloten voelen.
  • Het plaatsen van goede straatverlichting in tunnels, en langs fiets- en wandelpaden. Goede verlichting draagt ook bij aan het voorkomen van (gewelds)incidenten;
  • Het onderhouden van de openbare ruimte, waaronder ook het verwijderen van afval, graffiti en de schade van vandalisme;
  • Het vermijden van blinde gevels, zoals dichte plinten van flats. Het is belangrijk dat er zicht is op wat er op de straat gebeurt (‘ogen op de straat’).

Zorg dat senioren zich veilig voelen 

5. Inclusieve en sociaal veilige omgeving: zorgen dat iedereen zich prettig voelt