Wanneer is er sprake van een positieve sportcultuur? Een harde, omlijnde definitie is er niet. Een positieve sportcultuur wordt door NOC*NSF gedefinieerd als een cultuur waarin iedereen met plezier, veilig, eerlijk en zorgeloos kan sporten, waar niemand uitgesloten wordt, waar niet gediscrimineerd wordt en waar respect voor elkaar en de scheidsrechter hoog in het vaandel staan en waarin de grenzen van een andere gerespecteerd worden. Die omschrijving maakt duidelijk dat positieve sportcultuur een verzamelterm is voor een breed scala aan elementen: van het hard optreden tegen seksuele intimidatie of racisme tot het hanteren van fatsoenlijke omgangsvormen en een ontwikkelingsgerichte cultuur in sportverenigingen. 

Daarom gaan we eerst dieper in op het begrip positieve sportcultuur. We onderscheiden vijf pijlers. Op die manier wordt duidelijke welke thema’s een rol spelen en op welke doelen kan worden ingezet. Dat betekent niet dat je alles moet oppakken en zeker niet tegelijk. Het gaat erom gefundeerde keuzes te maken en daar gericht op in te zetten: doe het goede goed! Richt de aandacht op dat wat bij jouw gemeente past en waar de grootste behoefte ligt. De Checklist GPS helpt bij het maken van die keuzes en de vertaling richting jouw lokaal beleid. 

Aan de slag met de Checklist GPS:
achtergrond en toelichting

De checklist helpt voorkomen te snel in de uitvoering te schieten. Het lijkt soms aantrekkelijk om incidentele projecten te starten, maar het is doorgaans effectiever om even pas op de plaats te maken en stil te staan bij de vraag: waarom doen we wat we doen? De checklist stelt de vragen die nodig zijn om te komen tot een effectieve gemeentelijke aanpak voor een positieve sportcultuur, passend bij de lokale situatie en wensen. Bezint eer ge begint!

Hierna volgen de verschillende  verdiepende onderdelen van de Checklist GPS. Stap voor stap helpt dat de gemeentelijke beleidsmedewerker, die zich bezighoudt met het thema positieve sportcultuur, op weg!

Gebruik de checklist als:
  • Stappenplan: bij het maken van plannen om de positieve sportcultuur in de gemeente te versterken.
  • Gespreksleidraad: als startpunt voor een gesprek met bijvoorbeeld lokale sportverenigingen.
  • Evaluatie-instrument: om de inzet door te lichten: doen we het goede en doen we het goede goed?

De checklist GPS is bedoeld voor beleidsmedewerkers die gericht een positieve sportcultuur in hun gemeente willen versterken. De checklist biedt een denkkader met hulpvragen en bestaat uit een aantal stappen die elkaar logisch opvolgen. Het is niet nodig om vooraan te beginnen of alle stappen te doorlopen, dat is afhankelijk van de gebruikssituatie en de gebruiker.

Checklist 

Iedereen wil graag een positieve sportcultuur, maar wat betekent het precies en wat is daarvoor nodig? Om dat concreet te maken, knippen we het begrip positieve sportcultuur op in vijf pijlers. Deze pijlers staan niet los van elkaar, maar hangen nauw samen, soms is er sprake van overlap. Een club met een sterk bestuur hanteert bijvoorbeeld duidelijke regels. Binnen zo’n club is het waarschijnlijker dat grensoverschrijdend gedrag adequaat wordt aangepakt. De verschillende categorieën maken het begrip positieve sportcultuur tastbaar. De volgende pagina’s bevatten een korte toelichting op de verschillende pijlers. 

Zoals gezegd is het ondoenlijk om alle doelen (tegelijk) na te streven. Het is juist van belang te prioriteren: waar liggen de belangrijkste behoeften en/of uitdagingen in jouw gemeente? Waarop leg je de focus? Wat kunnen sportverenigingen vooral of als eerste beter of anders gaan doen?

De pijlers van een positieve sportcultuur

Hierna gaan we dieper in op de verschillende onderdelen van de Checklist GPS. Stap voor stap helpt dat jou als gemeentelijke beleidsmedewerker op weg!

  • Welke indicatoren gebruiken we?
  • Hoe krijgen we zicht op input, throughput, output en outcome? Welke instrumenten zetten we hiervoor in?

Hoe meten we resultaten?

MONITORING EN EVALUATIE
  • Welke acties en maatregelen zetten we in?
  • Met welke randvoorwaarden moeten we rekening houden?
  • Wie pakt welke acties op en hoe gaan we dat met elkaar doen?
  • Hoe zorgen we voor borging en structurele financiering?

Wat gaan we doen?

IMPLEMENTATIE EN UITVOERING
  • Welke spelers zijn er in het veld?
  • Wat is ieders rol en verantwoordelijkheid?
  • Welke beleidsmatige verbindingen zijn er al?
  • Welke verbindingen zien we in de uitvoeringspraktijk?
  • Op welke bestaande samenwerkingen kunnen we aansluiten?

Wie kunnen een bijdrage leveren?

BETROKKEN PARTIJEN
  • Op welke maatschappelijke ontwikkelingen sluiten we aan?
  • Op welke lokale problemen moet beleid een antwoord geven?
  • Waar staan betrokken partijen voor open op het gebied van positieve sportcultuur?
  • Wat zijn belangrijke trends en thema’s binnen de eigen en andere organisaties?
  • Waar liggen politiek de prioriteiten?
  • Wat gebeurt er al op het gebied van positieve sportcultuur? Wat doen we nu?  Waarom is die keuze ooit gemaakt? Is er aandacht vanuit lopend beleid?

Wat is het vertrekpunt om met het thema positieve sportcultuur aan de slag te gaan?

AANLEIDING EN PROBLEEMANALYSE 
  • Wat willen we op hoofdlijnen bereiken?
  • Op wie richten we ons?
  • Wat willen we concreet bereiken op de korte termijn en wat zijn de ambities op de langere termijn?

Wat willen we bij wie bereiken?

DOEL EN DOELGROEP